[ YOUTH TÂM SỰ ] Gap year - Cơ hội hay thách thức?
![Ảnh bìa bài viết [ YOUTH TÂM SỰ ] Gap year - Cơ hội hay thách thức?](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fstorage.googleapis.com%2Fyouth-media%2Fpost-thumbnails%2FlXIzTB81hrsId4LrjNgWzYcKIxUjKfVoDXKYf0Ql.png&w=1080&q=75)
Học tập không chỉ là một quá trình trên ghế nhà trường, mà còn là một cuộc hành trình dài trên con đường đời. Mỗi bước tiến trên con đường dài ấy đều mang lại cho chúng ta những kiến thức, kỹ năng mới. Ngày nay, nhiều bạn trẻ đã nhận ra rằng, để trau dồi cả về kiến thức và kỹ năng, không chỉ cần học trên sách vở mà còn cần trải nghiệm thực tế từ cuộc sống. Nhiều bạn trẻ sẵn sàng để trải nghiệm nhiều hơn, để học những bài học thực tế từ cuộc sống. Đó là lý do tại sao khái niệm "gap year" đang trở nên phổ biến hơn trong cộng đồng sinh viên và người trẻ tại Việt Nam.
I. Vậy “gap year” là gì?
Gap year là một năm nghỉ học hoặc làm việc để trải nghiệm, khám phá và phát triển bản thân trước khi tiếp tục học hoặc bắt đầu công việc. Gap year thường kéo dài từ 6 tháng đến một năm. Nhiều trường hợp gap year đến 2 năm.
Gap year thường xảy ra khi học sinh chuyển cấp từ cấp ba lên đại học, một quãng nghỉ giữa giờ trước khi bước vào môi trường giáo dục cao hơn của học sinh cấp 3. Gap year vốn dĩ là khoảng thời gian học sinh, sinh viên nghỉ ngơi, tách biệt khỏi việc học. Tuy nhiên, nó được mở rộng ra với nhiều đồi tượng không chỉ giới hạn ở học sinh, sinh viên. Người đã đi làm một thời gian cũng có thể gap year. Gap year không mang ý nghĩa là nghỉ dưỡng, nghỉ ngơi mà sẽ hướng mọi người trải nghiệm, thực hiện những công việc, hoạt động có ích cho bản thân mà bạn không có thời gian, cơ hội thực hiện trước đó. Trong thời gian này, họ có thể đi du lịch, tình nguyện, học ngoại ngữ, tham gia các khóa học hoặc thực tập để tích lũy kinh nghiệm và kiến thức mới.
II. Những hình thức gap year phổ biến:
1.Thử sức với công việc mới
Gap year không phải là thời gian để hoàn toàn nghỉ ngơi, mà đó là cơ hội để bạn thử sức mình với một công việc mới hoàn toàn so với công việc trước đó, hoặc thử sức mình ở một lĩnh vực đã mơ ước từ lâu. ….Ngoài mục đích kiếm thêm tài chính và tích lũy kinh nghiệm bổ ích cho bản thân, bạn sẽ biết được điểm mạnh, điểm yếu của mình trong quá trình đi làm, hiểu được bản thân thích gì và phù hợp với công việc gì để dễ định hướng nghề nghiệp sau này. Lựa chọn này phù hợp cho cả học sinh vừa tốt nghiệp cấp ba lẫn người đã đi làm một thời gian. Học sinh cấp ba được cọ xát với môi trường thực tế để hiểu thêm về sở thích ngành nghề của mình. Còn người đã đi làm tận dụng cơ hội này để học hỏi sâu hơn về chuyên ngành của mình hoặc tìm hiểu một lĩnh vực mới nếu có mong muốn chuyển ngành.
2. Trở thành tình nguyện viên
Làm tình nguyện viên là ý tưởng hay và phổ biến với những bạn đang gap year. Đó là một trải nghiệm vô cùng ý nghĩa và bổ ích. Công việc tình nguyện viên sẽ giúp bản thân phát triển những kỹ năng hoạt động với cộng đồng, đồng thời tạo điều kiện cho bạn phát triển nhiều mối quan hệ hơn trong cuộc sống.
Trong số đó, nhiều người đăng ký làm tình nguyện viên tại các tổ chức phi chính phủ để có thể đi đến nhiều quốc gia trên thế giới, giúp đỡ người dân bản địa từ việc dạy học cho đến làm việc để cải thiện chất lượng cuộc sống. Hình thức này vừa có thể giúp ích được cho cộng đồng, mà vẫn có thể đi đến nhiều vùng đất mới để trải nghiệm những điều mới mẻ và thú vị.
3. Học một lĩnh vực mới hoặc tham gia một cuộc thi
Nhiều người mong muốn được học và biết thêm một lĩnh vực khác để nâng cao giá trị bản thân. Bạn cũng có thể tham gia các cuộc thi về marketing, IT,.. hoặc đăng ký một lớp học chuyên sâu về thiết kế, mỹ thuật, …. Bạn hoàn toàn có thể đăng ký một khóa học ngắn hạn từ 6 tháng đến 1 năm, ở Việt Nam hay nước ngoài, để bổ trợ kiến thức cho ngành nghề mà mình đang theo đuổi. Việc học thêm một lĩnh vực, một bộ môn mới không có nghĩa là bạn sẽ từ bỏ chuyên ngành cũ. Khi biết thêm nhiều kiến thức, nhiều lĩnh vực, cơ hội việc làm cũng sẽ tăng cao, đồng thời nó cũng có lợi trong quá trình thăng tiến sự nghiệp của bạn.
4. Đi du lịch
Du lịch là một hình thức giải trí, thư giãn và nghỉ ngơi rất hiệu quả. Trong khoảng thời gian gap year, bạn có thể đặt chân đến bất cứ nơi nào bạn muốn tùy thuộc vào kinh phí của bản thân.
Ông cha ta có câu “Đi một ngày đàng, học một sàng khôn ”, bởi vậy, ngoài lợi ích giải trí, thư giãn, việc đi du lịch còn giúp ta có thêm kiến thức văn hóa vùng miền, rèn luyện khả năng thích ứng và sinh sống dưới môi trường khác, giao lưu, gặp gỡ thêm nhiều bạn bè,...Để nói về lợi ích của việc du lịch trong Gap year là vô cùng nhiều: như cải thiện kỹ năng sinh tồn trong môi trường quốc tế, xây dựng một mạng lưới quan hệ với bạn bè trên khắp thế giới, và tăng cường hiểu biết về văn hóa của các quốc gia khác nhau,....
III. Nên hay không nên lựa chọn “ Gap year”
1.Lợi ích của “Gap year”:
Học những điều mới mẻ
Một năm gap year sẽ không đem đến cho bạn những bài học được dạy trên giảng đường hay những kiến thức trong sách vở hàn lâm. Ngược lại bạn sẽ được tiếp thu những kiến thức về cuộc sống xung quanh, về văn hóa, ngôn ngữ, con người ở những nơi bạn đi qua và trải nghiệm.
Ngoài ra, gap year cũng là thời gian để bạn tìm hiểu thêm về bản thân, khám phá xem điều gì thúc đẩy và truyền cảm hứng cho bạn, cũng như phát triển sự tự tin. Cho dù bạn đang hoạt động tình nguyện, làm việc, học tập hay chỉ đi du lịch, bạn nhất định sẽ học hỏi được nhiều điều thú vị.
Có được những kỹ năng mềm và những trải nghiệm mới mẻ
“Đi một ngày đàng, học một sàng khôn”, như một lẽ dĩ nhiên, cuộc hành trình sẽ trang bị cho bạn thật nhiều kiến thức và kinh nghiệm thực tế trong khi bạn đang thoải mái vui chơi và khám phá những nét văn hóa hay phong tục tập quán tại những mảnh đất mới – đó là điều mà không trường lớp nào mang tới được. Qua chuyến đi thực tế gap year bạn cũng có thể rèn luyện những kỹ năng mềm như giao tiếp, giải quyết vấn đề, quản lý thời gian, cân bằng trạng thái cảm xúc. Nói đúng hơn, sẽ trở thành một con người mạnh mẽ, dạn dĩ sau một chuyến đi độc lập.
Mở rộng các mối quan hệ
Một năm gap year sẽ đẩy bạn ra khỏi vùng an toàn vốn có và các hoạt động hàng ngày của mình, có thêm nhiều mối quan hệ khác nhau. Cho dù đó là thông qua việc hòa mình vào văn hóa ở một quốc gia khác hay hoạt động tình nguyện tại địa phương, việc gặp gỡ với nhiều người sẽ giúp bạn trau dồi kỹ năng giao tiếp, mở rộng thế giới quan và hiểu hơn về chính bản thân mình. Có thể bạn sẽ được trải nghiệm chưa điều từng thử, gặp những người chưa từng gặp. Tại đó, bạn sẽ gặp gỡ và giao tiếp với họ, hình thành những mối quan hệ mới. Biết đâu khi cần, họ sẽ là những ân nhân giúp đỡ bạn trong cuộc sống sau này.
Làm đẹp CV của bạn
Nếu bạn có một kế hoạch cụ thể cho năm gap year của mình, CV của bạn có thể sẽ gây ấn tượng mạnh với các nhà tuyển dụng trong tương lai. Bất kể là bạn dành thời gian để làm việc, tích lũy kinh nghiệm hoặc đi tình nguyện, quãng thời gian gap year có thể đem lại cho bạn những kỹ năng mới có giá trị mà bất kỳ nhà tuyển dụng nào cũng sẽ ấn tượng. Tương tự, nếu bạn dành thời gian đi du lịch, bạn có thể sở hữu sự hiểu biết phong phú về văn hóa, khả năng sống và làm việc độc lập sâu sắc.
Kiếm tiền
Dành ra một năm để làm việc là phương án rất tốt để kiếm thêm một ít tiền dự phòng trước khi bạn “lao” vào trường Đại học. Có thể bạn sẽ không thể kiếm đủ số tiền chi trả cho chi phí học Đại học, nhưng khoản tiền kiếm được có thể sẽ giúp bạn lo liệu được những khoản như nhà ở, sách vở, du lịch hay thậm chí là một, hai học phí học kỳ đầu tiên. Điều này sẽ giúp bạn tự tin hơn khi sống độc lập, và loại bỏ phần nào gánh nặng tài chính khi học đại học
Biết cách quản lý và chi tiêu tiền bạc một cách hợp lý
Chúng ta chỉ biết cách trân trọng đồng tiền khi tự mình bước ra ngoài xã hội và trưởng thành trên chính con đường của mình. Hay nói cách khác, khi rời xa vòng tay của bố mẹ và thực hiện một năm gap year độc lập, chúng ta có thể rèn luyện kỹ năng quản lý tài chính hiệu quả. Càng gặp nhiều khó khăn trong tiền bạc, bạn mới biết học cách chi tiêu hiệu quả.
Trải nghiệm đáng giá trong đời
Và có thể lý do rất đơn giản: You only live once - Bạn chỉ sống một lần trong đời! Vì thế, nếu bạn thực sự mong muốn dành thời gian để làm những điều mình thích trước khi quyết định học đại học hay đi làm, đừng chần chừ mà hãy bắt tay vào thực hiện ngay! Gap year có thể là một trải nghiệm đáng nhớ trong suốt cuộc đời bạn, đem đến cho bạn những kỉ niệm khó quên và những bài học vô giá.
2. Những hạn chế của việc “Gap year”:
Lãng phí thời gian quý giá
Khi bạn quyết định dành một năm để gap year, bạn sẽ rời xa việc học truyền thống hoặc lịch trình công việc đã định. Chính vì thế, điều quan trọng là bạn phải vạch ra một kế hoạch rõ ràng và cụ thể cho bản thân. Để ngăn chặn thời gian lãng phí, bạn nên bắt đầu lập kế hoạch ngay khi quyết định gap year, đặt ra những mục tiêu và quyết tâm theo sát kế hoạch của mình. Nếu không có kế hoạch, mục tiêu cụ thể thì bạn sẽ dễ dàng sa ngã vào những bộ phim, những lễ hội và mất đi động lực để học tập, trải nghiệm. Như vậy một năm Gap year sẽ trở thành khoảng thời gian vô bổ, không đem lại bất kì lợi ích gì mà còn khiến bạn bị thụt lùi so với bạn bè, đồng nghiệp.
Cảm giác "bị bỏ lại phía sau"
Đối với nhiều người, đây có thể là một cảm giác tiêu cực rất khó vượt qua. Khi bạn chứng kiến bạn bè của mình ngay lập tức chuyển sang học đại học, hoặc đồng nghiệp của bạn đang dần thăng tiến trong sự nghiệp, bạn có thể cảm thấy mình đang bị "tụt hậu" so với họ. Vì vậy, bạn hãy xác định rõ những giá trị, cơ hội mà bạn sẽ đạt được sau một năm gap year, từ đó tập trung vào con đường của mình. Đừng so sánh bản thân với người khác, bởi mỗi người sẽ có sự lựa chọn và kế hoạch khác nhau cho cuộc đời của mình.
Luôn tiềm ẩn những rủi ro
Giống như hầu hết mọi lựa chọn khác trong cuộc sống, việc dành thời gian gap year có thể là một rủi ro vì nhiều lý do. Bạn có thể bị thương hoặc đau ốm trong khi đi du lịch, hết tiền hoặc cạn kiệt ngân sách cho năm gap year, hay bạn có thể thất vọng khi trở về vì đơn giản nhận ra rằng trải nghiệm của mình không “long lanh” như điều mà bạn đã mong chờ. Tuy vậy, hãy luôn nhớ rằng mọi lựa chọn đều có điểm cộng và điểm trừ, và bạn sẽ luôn học được điều gì đó từ những trải nghiệm của mình. Dù bạn lựa chọn như thế nào, hãy cứ tin và làm hết sức với lựa chọn của mình.
IV. Tổng kết: Vậy có nên hay không nên lựa chọn “Gap year”
Gap year sẽ giúp bạn thư giãn sau một khoảng thời căng thẳng kéo dài, đồng thời cũng giúp bạn tích lũy thêm nhiều kiến thức, phát triển bản thân. Từ đó giúp bạn có bước đệm để tiến xa hơn trong tương lai. Nhưng nó cũng đồng thời là con dao hai lưỡi nếu bạn không có kế hoạch, mục tiêu cụ thể cũng như không có sự quyết tâm. Điều này có thể sẽ dẫn đến việc bạn bị mất động lực, trì trệ và mông lung hơn.
Vậy nên, không có việc nên hay không nên Gap year. Mọi quyết định là ở bản thân bạn. Nếu bạn có được một kế hoạch cụ thể, một mục tiêu rõ ràng và một quyết tâm đủ lớn thì Gap year sẽ đem đến thành công cho bạn.