Văn hóa

[SYE] NHỮNG NGÔN NGỮ CỔ NHẤT CHÂU ÂU

Ảnh đại diện tác giả SUB Youth Editor
SUB Youth Editor · 9 phút đọc · 1.084 lượt xem
Ảnh bìa bài viết [SYE] NHỮNG NGÔN NGỮ CỔ NHẤT CHÂU ÂU

Bạn có biết điều khác biệt lớn nhất giữa người và động vật là gì không? Đó là ngôn ngữ. Chim chóc và động vật tạo ra các âm thanh. Vượn sử dụng các loại âm thanh và cử chỉ khác nhau để giao tiếp. Có thể bạn chưa biết, ngay cả khi có thể vận động và phát ra tiếng, động vật cũng không thể nào giao tiếp được như con người. Ngôn ngữ bắt đầu phát triển trên Trái Đất vào thời kỳ Người Tinh khôn xuất hiện, cách đây 30.000 đến 100.000 năm.

Ngôn ngữ và văn hóa

Trong thế giới toàn cầu hóa hiện nay, chúng ta không thể nào sống 1 mình mà thay vào đó, ta cần hỗ trợ lẫn nhau. Con người đến từ các nền văn hóa khác nhau trên thế giới, nói các ngôn ngữ khác nhau. Khi những con người đó hòa nhập chung sống với nhau, họ chia sẻ các chuẩn mực và giá trị văn hóa khác nhau. Điều này dẫn đến việc hình thành nên những ngôn ngữ mới, những ngôn ngữ phác họa nên nền văn minh của các quốc gia. Mọi thứ trên thế giới đều không ngừng phát triển và ngôn ngữ cũng không phải là ngoại lệ. Do đó, có một số ngôn ngữ ngày càng phổ biến trong khi một số khác lại dần biến mất.

What are the Oldest Languages in The World Still Used?

Tại sao 1 ngôn ngữ lại “chết”?

Bạn có thể thắc mắc rằng, tại sao ngôn ngữ đóng vai trò cực kỳ quan trọng đối với một nền văn minh nhưng chúng lại biến mất. Hãy cùng tìm hiểu sâu hơn nhé. Nguyên nhân có thể là do văn hóa, kinh tế và chính trị. Ví dụ, nếu ngôn ngữ mẹ đẻ của bạn không được sử dụng phổ biến trên thế giới thì có khả năng bạn sẽ dạy con mình nói tiếng Anh. Bởi đây là một ngôn ngữ quốc tế, và sự nghiệp tương lai cũng như khả năng kinh tế của con bạn hoàn toàn có thể chịu sự ảnh hưởng của ngôn ngữ này. 

Một ví dụ khác, phần lớn những người nhập cư ở Hoa Kỳ từ thế hệ thứ 2 đều không nói được trôi chảy ngôn ngữ của ba mẹ họ. Bởi nói tiếng anh sẽ có lợi hơn, cả về văn hóa lẫn kinh tế. Tương tự, những người dân nhập cư thế hệ thứ 2 sinh ra và lớn lên ở Mỹ cũng không sử dụng ngôn ngữ mẹ đẻ mà thường sử dụng tiếng Anh nhằm nhận được các lợi ích kinh tế. 

Các ngôn ngữ cũng phát triển và đồng thời tuyệt chủng do vấn đề di cư. Khi đi sâu tìm hiểu về lịch sử, chúng ta nhận thấy rằng người Ấn-Âu nguyên thủy đã di cư đến nhiều khu vực ở châu Á và châu Âu từ khoảng 6000 - 8000 năm trước,họ mang theo những sự đổi thay về mặt ngôn ngữ và điều đó khiến cho nhiều ngôn ngữ khác biến mất. Trong số những ngôn ngữ thuộc ngữ hệ Ấn-Âu, chỉ có duy nhất tiếng Basque còn tồn tại ở khu vực Tây Âu. 

Bạn có muốn tìm hiểu về các ngôn ngữ Ấn-Âu?

Franz Bopp, một người Đức, đã có công khám phá ra và giới thiệu về khái niệm thế giới của tiếng Ấn-Âu vào năm 1816. Theo ông, những ngôn ngữ này có nguồn gốc từ châu Âu và 1 số vùng ở châu Á như Pakistan, Afghanistan, Iran, Bắc Ấn và Bangladesh. Ở các quốc gia này, mọi ngôn ngữ được sử dụng đều luôn có sự liên kết với nhau. Các ngôn ngữ như tiếng Hittite, tiếng Latinh, tiếng Hy Lạp, tiếng Phạn, tiếng Goth, tiếng Phổ cổ, tiếng Bungari, tiếng Ai-len cổ và nhiều thứ tiếng khác đều mang những đặc điểm của ngôn ngữ châu Âu. Hơn nữa, các ngôn ngữ được sử dụng ở khu vực Pakistan, Afghanistan, Ấn Độ và Bangladesh cũng là một phần của các ngôn ngữ Ấn-Âu. 

Người ta tin rằng ngữ hệ Ấn-Âu được mở rộng và phát triển từ những ngôn ngữ Ấn-Âu cổ. Ngoài ra, có thể bạn chưa biết, các ngôn ngữ này đều không có hệ thống chữ viết. Vì vậy, những thứ tiếng này cũng không còn được sử dụng trong giao tiếp và không có bằng chứng nào khác cho thấy sự lưu thông của những ngôn ngữ này nữa. Các ngôn ngữ Ấn-Âu ra đời từ một số nhánh khác nhau như Anatolian, Celtics, Ấn-Iran, tiếng Đức, Balt-Slav, Hy Lạp, Armenia và Tochari.

Những ngôn ngữ cổ nhất châu Âu:

1. Tiếng Basque

Culture Trip to the Basque Country - Totochie

Tiếng Basque và tiếng Euskara là những ngôn ngữ cổ nhất của Tây Âu, chúng không có sự liên hệ với bất kỳ ngôn ngữ nào trên thế giới và sở hữu một vị thế độc tôn trên ngai vàng ngôn ngữ. Thậm chí ngôn ngữ này còn không có mối liên hệ nào với tiếng Pháp, tiếng Tây Ban Nha hay bất kỳ ngôn ngữ Roman nào khác, mặc dù có một số từ mượn của hai ngôn ngữ này. Điều thú vị nhất ở ngôn ngữ này đó là nó tự tồn tại trong nhiều thế kỷ. Cho đến bây giờ các nhà nhân chủng học vẫn còn hoang mang về nguồn gốc của nó, đây quả thực là một ngôn ngữ đầy bí ẩn đối với họ. Tiếng Basque đã được công bố là ngôn ngữ đồng chính thức của Basque - một quốc gia thuộc Tây Ban Nha vào năm 1979. Ngôn ngữ châu Âu lâu đời nhất này là tiếng bản địa của 750,000 người. Nhiều nhà ngôn ngữ học tin rằng tiếng Basque xuất hiện từ thời kỳ tiền sử ở châu Âu.

2. Tiếng Litva

Litva bình luận quyết định của Trung Quốc về quan hệ ngoại giao -  21.11.2021, Sputnik Việt Nam

Có thể bạn chưa biết, Litva là ngôn ngữ Ấn-Âu cổ nhất còn tồn tại, nó thuộc 1 nhánh của nhóm ngôn ngữ gốc Balt. Chữ viết của ngôn ngữ này xuất hiện vào thế kỷ XVI. Trong vô vàn các ngôn ngữ châu Âu, chỉ có tiếng Litva may mắn có được đặc quyền là giữ lại số lượng lớn nhất các ký tự cấu trúc của ngôn ngữ nguồn. Không giống tiếng Hy Lạp, ngôn ngữ này giữ nguyên những nguyên âm dài và ngắn ở cuối các từ. Hơn nữa, nó còn khẳng định tầm quan trọng của các ký tự như tiếng Phạn. Lithuanian is mutually intelligible with ancient Greek, Latin, and Sanskrit. Ngôn ngữ này có 32 chữ cái và là tiếng bản địa của 3 triệu người dân trên thế giới. Tiếng Litva trở thành ngôn ngữ chính thức của Lithuania vào năm 1918 và của Liên minh Châu Âu vào năm 2014. This language fascinates the world’s linguists because of its complexity and beauty.

3. Tiếng Gaelic Ailen

Iceland Country information | S-GE

Bạn có biết Gaelic Ailen là ngôn ngữ thuộc ngữ tộc Celt của Ailen và có nguồn gốc từ nhóm ngôn ngữ Ấn-Âu. Tuy nhiên, khi nhắc đến cái tên Gaelic có nghĩa là nhắc đến 1 ngôn ngữ nói ở Ailen và Scotland. Các ngôn ngữ Celt khác có nguồn gốc tương tự là Scotland, Gaelic, Manx, Breton, Welsh, và Cornish. Lịch sử của tiếng Gaelic Ailen bắt đầu từ thế kỷ IV. Hơn nữa, nó còn được coi là 1 trong những loại văn học bản ngữ lâu đời nhất ở Tây Âu. Các khu vực khác của châu Âu sử dụng các ngôn ngữ nói được viết bằng tiếng Latinh. Tuy nhiên, người Ireland đã quyết định viết chúng theo định dạng của họ. Bởi vì các vấn đề chính trị và văn hóa, nhu cầu sử dụng tiếng Gaelic của người Ireland đang giảm dần so với thế kỷ trước. Trước đây đã từng có khoảng 1,76 triệu người nói tiếng Ailen trên khắp thế giới. Trong số đó chỉ có 1.7% sử dụng ngôn ngữ này trong giao tiếp hàng ngày. 

4. Tiếng Iceland

Iceland mất 750 km2 diện tích sông băng trong 20 năm qua | Môi trường |  Vietnam+ (VietnamPlus)

Tiếng Iceland là một trong những ngôn ngữ thuộc vùng Tây Bắc Âu. Theo thời đại Viking, từ năm 800 đến năm 1050, tiếng Iceland được công nhận là ngôn ngữ Bắc Âu được sử dụng ở Tây và Đông Bắc Âu cũng như các nước Scandinavia. Ở Na Uy, người ta nói tiếng Bắc Âu và ở Thụy Điển hay Đan Mạch thì người dân sử dụng tiếng Đông Âu. Rất nhiều người dân đến từ Sogn, Hordaland Fjords và phần lớn từ Na Uy đều sinh sống ở nước này. Hơn nữa, một số người cũng đến từ các khu vực có nguồn gốc Celt và Bắc Âu. Tuy nhiên, những người đến từ vùng nói tiếng Celt không đóng vai trò gì trong quá trình phát triển tiếng Iceland. Ngôn ngữ này bắt đầu mở rộng khi người Bắc Âu đến đây định cư. Ban đầu tiếng Iceland và Na Uy là phương ngữ Bắc Âu và theo các bằng chứng còn sót lại thì hai ngôn ngữ này chỉ có một chút khác biệt. Sự khác biệt bắt đầu xuất hiện vào thế kỉ XIII và gây chú ý vào thế kỷ XIV, thời điểm chúng được coi như những ngôn ngữ riêng biệt. Tiếng Iceland được sử dụng gần đây nhất hoàn toàn khác với tiếng Iceland được sử dụng cách đây 20 năm. 

5. Tiếng Hy Lạp

Hy Lạp - Điểm sáng hy vọng giữa tâm dịch Covid-19 tại châu Âu

Tiếng Hy Lạp có nguồn gốc từ Hy Lạp và Síp. Đây là một trong những ngôn ngữ lâu đời nhất ở châu Âu và được sử dụng trong giao tiếp nói từ 1450 năm trước Công nguyên. Hơn nữa, tiếng Hy Lạp được coi là một trong những ngôn ngữ chính thức của Châu Âu. Do đo, những người sống ở Ukraine, Hungary, Albania, Thổ Nhĩ Kỳ, Romania, Australia và Ý cũng nói ngôn ngữ này ở quy mô nhỏ. Hiện tại, tiếng Hy Lạp là ngôn ngữ bản địa của 13 triệu người.

6. Tiếng Phần Lan

10 ĐIỂM ĐẾN TUYỆT ĐẸP NỔI TIẾNG NHẤT Ở PHẦN LAN - ofotravel.com

Đây là ngôn ngữ có tuổi đời lớn nhất ở châu Âu. Tiếng Phần Lan thuộc nhóm ngôn ngữ Finno-Ugric. Ngôn ngữ này bắt nguồn từ 1500 - 1000 năm trước Công nguyên. Có thể bạn chưa biết, bức thư số 292 của BirchBark được viết vào thế kỷ XIII, là tài liệu cổ nhất được viết bằng tiếng Phần Lan. Hơn nữa, đây cũng là một ngôn ngữ chính thức của châu Âu và là ngôn ngữ thiểu số ở Thụy Điển. Năm 1955, tiếng Phần Lan trở thành ngôn ngữ chính thức của Liên minh châu Âu. 

7. Tiếng Ba Tư

Xứ Sở Nghìn Lẻ Một Đêm – Ba Tư Là Nước Nào? -

Bạn có biết rằng tiếng Ba Tư cũng thuộc nhóm những ngôn ngữ Ấn-Âu cổ? Tuy nhiên, nó cũng là một nhánh của họ ngôn ngữ Ấn-Iran. Người dân sinh sống ở các vùng trọng điểm của Afghanistan, Iran và Tajikistan nói ngôn ngữ này. Phương ngữ của tiếng Ba Tư ngày nay được phát triển với một số thay đổi nhỏ từ tiếng Ba Tư cổ được nói vào năm 800 trước CN. 

8. Tiếng Phạn

Các địa điểm du lịch Ấn Độ bạn không nên bỏ qua

Tiếng Phạn là một trong những ngôn ngữ chính thức của Ấn Độ và có nguồn gốc từ châu Âu. Hơn nữa, nó là một ngôn ngữ có tuổi đời 4000 năm, thuộc nhánh Indo-Aryan. Bản ghi chép đầu tiên về tiếng Phạn xuất hiện vào thiên niên kỷ thứ 2 trước Công nguyên. Không chỉ vậy, tiếng Phạn còn là đại diện cho nền văn học lâu đời nhất trên thế giới. 

Trên đây là một trong số những ngôn ngữ được khai sinh sớm nhất ở châu Âu, chúng ta không thể phủ nhận tầm quan trọng của những ngôn ngữ này. Bằng cách tìm hiểu về sự phát triển và lịch sử của chúng, ta hoàn toàn có thể thích nghi với các chuẩn mực và văn hóa mà tổ tiên loài người đã truyền lại cho thế hệ sau. 

-----------------------------------------------------

Source: MARS TRANSLATION

Translator: Phùng Thị Hương

Editor: Phan Linh Ngọc

-----------------------------------------------------

SYE - SUB Youth Editor

Dự án Ngôn ngữ và Dịch thuật đến từ Cộng đồng Youth+

Fanpage: SUB Youth Editor

Email: [email protected]

Website: youth.com.vn

Đọc nhiều nhất

  1. 🎉 CHÍNH THỨC CÔNG BỐ SỰ KIỆN “ĐÁ MẮT BẮT TAY”!

    Nguyen Vu Thu Uyen (K18 HCM) · 24 lượt xem

Cùng chủ đề Văn hóa

Khám phá Văn hóa →

Có thể bạn cũng thích

Xem tất cả →
Định hướng sớm, kết nối đúng việc, lớn lên cùng Youth+.Làm bài đánh giá miễn phí