Khoa học

[SYE] CÁC NHÀ TOÁN HỌC ĐÃ PHÁT HIỆN RA ÂM NHẠC THẬT SỰ LÀ MỘT HIỆN TƯỢNG CÓ THỂ “LÂY NHIỄM” GIỐNG NHƯ VI RÚT

Ảnh đại diện tác giả SUB Youth Editor
SUB Youth Editor · 7 phút đọc · 685 lượt xem
Ảnh bìa bài viết [SYE] CÁC NHÀ TOÁN HỌC ĐÃ PHÁT HIỆN RA ÂM NHẠC THẬT SỰ LÀ MỘT HIỆN TƯỢNG CÓ THỂ “LÂY NHIỄM” GIỐNG NHƯ VI RÚT

Nghiên cứu phát hiện ra rằng các mô hình tải nhạc mới xuất hiện nhiều nét giống với đồ thị dịch tễ học của bệnh truyền nhiễm

Nhạc pop thường được mô tả là ca từ dễ nhớ, nhưng có vẻ như bạn thực sự có thể truyền cảm hứng cho bạn bè bằng gu âm nhạc của mình. Mô hình tải nhạc sau sự phát hành của chúng có nhiều nét giống với đồ thị dịch tễ học của bệnh truyền nhiễm, và có vẻ như electronica là thể loại nhạc dễ lan truyền nhất.

Dora Rosati - Người dẫn đầu nghiên cứu này và đã tốt nghiệp ngành Toán - Thống kê tại Đại học McMaster ở Ontario, Canada cùng các đồng nghiệp, đã tự đặt ra câu hỏi rằng liệu họ có thể khám phá ra điều gì đó về cách thức mà các bài hát trở nên nổi tiếng dựa trên việc sử dụng các công cụ toán học thường được áp dụng để nghiên cứu sự lây lan của các căn bệnh truyền nhiễm hay không.

Nhóm đã chuyển sang nghiên cứu cơ sở dữ liệu của gần 1,4 tỷ lượt tải bài hát riêng lẻ từ dịch vụ phát nhạc trực tuyến MixRadio hiện đã ngừng hoạt động. Đi sâu nghiên cứu 1.000 bài hát được tải xuống nhiều nhất tại Vương quốc Anh từ năm 2007 đến năm 2014, nhóm đã đo lường được mức độ hiệu quả của một mô hình chuẩn về bệnh dịch (mô hình SIR) phù hợp với xu hướng tải nhạc qua thời gian.

Nghiên cứu đã được công bố trên tạp chí Proceedings of the Royal Society A: Toán học và Khoa học Vật lý, chỉ ra rằng mô hình đó chỉ vận hành tốt khi mô tả xu hướng tải bài hát giống với sự lây lan của một căn bệnh giữa người với người.

Rosati cho biết: “Điều này ngụ ý rằng nhiều quá trình xã hội thúc đẩy sự lây lan của dịch bệnh, hay các tín hiệu tương tự của những quá trình này cũng có thể góp phần thúc đẩy sự lan truyền của các bài hát. Cụ thể hơn, điều đó càng khẳng định ý kiến cho rằng cả âm nhạc lẫn các bệnh truyền nhiễm đều dựa trên các kết nối xã hội để lây lan giữa các quần thể.

“Đối với một căn bệnh, khả năng cao bạn cũng sẽ nhiễm phải căn bệnh đó nếu bạn tiếp xúc với người bệnh. Và chu trình này cũng giống với sự lan truyền của các bài hát. Tuy nhiên, có một sự khác biệt lớn là sự lan truyền của âm nhạc không nhất thiết phải thông qua sự tiếp xúc cơ thể, mà chu trình đó có thể diễn ra theo cách này: người bạn của tôi đã đăng kèm bài hát mới hay ho này vào phần tin trên Instagram của họ, do đó bây giờ tôi sẽ tìm kiếm và nghe lại”.

Tiến sĩ Thomas Rawson - Người tạo ra mô hình dịch bệnh tại Đại học Imperial College London, cho biết: “Điều đó hoàn toàn có ý nghĩa, bởi khi bạn xem sự truyền miệng giống như dịch bệnh, nó sẽ lây sang người khác. Sự khác biệt ở đây chính là âm nhạc có thể được lan tỏa theo nhiều cách hơn”.

Nhóm nghiên cứu của Rosati cũng đã tính toán hệ số lây truyền cơ bản (R0) (*), sau đó thông qua việc đánh giá khả năng lây lan của bệnh tật mà đưa ra giả thiết rằng con người không có khả năng miễn dịch đối với sự nhiễm trùng hay tiêm chủng như cách mà họ phản ứng với các thể loại âm nhạc khác nhau.

Mặc dù hệ số này có thể có sự thay đổi đáng kể trong các thể loại khác nhau, nhóm nghiên cứu phát hiện ra rằng dance và metal có hệ số R0 trung bình thấp nhất lần lượt ở mức 2,8 và 3,7. Họ nhận thấy nhạc pop có khả năng truyền tải dễ hơn, thế nhưng hệ số lan truyền của các thể loại khác như rock và hip-hop lại cách nhạc pop một quãng rất xa. Bên cạnh đó, electronica - một thể loại nhạc điện tử dành cho mục đích nghe, thay vì nhảy, lại có hệ số R0 cao nhất là 3,430. Điều này đồng nghĩa với việc nó có khả năng lan truyền cao hơn khoảng 190 lần so với bệnh sởi khi hệ số R0 của căn bệnh này khoảng bằng 18.

Điều này không nhất thiết có nghĩa là có nhiều lượt tải các ca khúc điện tử hơn; thay vào đó, nó góp phần thúc đẩy sự lan truyền thông qua nhóm người hâm mộ dễ bị chi phối cảm xúc.

Rawson cho biết: “Các căn bệnh bị hạn chế về phương thức khả thi mà chúng lây lan bằng cách yêu cầu tương tác vật lý”. “Lý do tại sao chúng ta có thể nhận thấy một số bài hát có R0 cao ngất ngưởng là bạn chỉ cần tạo một tweet và bạn đã lan tỏa ca khúc đó đến hàng trăm người rồi. Bạn có thể lan truyền một bài hát nhanh hơn nhiều so với việc làm lây lan một căn bệnh truyền nhiễm”.

Rawson cho biết thêm: “Có lẽ rất nhiều người trong chúng ta đã có năng lực miễn nhiễm đối với thể loại nhạc như electronica bởi thị hiếu hiện có của mình”. "Chẳng hạn, bà của tôi đặc biệt miễn nhiễm với hai dòng nhạc điện tử trap và dubstep".

Rosati nói: “Có thể những con số đó đang khiến chúng tôi nhận ra rằng người yêu thích dòng nhạc electronica có xu hướng say mê các ca khúc yêu thích của họ hơn, hoặc có thể mạng xã hội của những người yêu thích electronica có nền tảng kết nối mạnh mẽ hơn”.

Bà cho biết thêm: “Hoặc cũng có thể là nhạc pop (thể loại chính thống hơn) được lan truyền chủ yếu thông qua các phương tiện thụ động hơn như radio”.

Tốc độ lan truyền cũng có thể thay đổi theo thời gian. Rosati cho biết: “Đối với những dòng nhạc như pop và rock, tôi nghĩ rằng radio sẽ phục vụ thị hiếu người nghe khá tốt khi đó là phương thức truyền tải chính. Những thay đổi lớn nhất có thể nằm ở những thể loại thích hợp hơn này mà không nhất thiết phải được phát trên radio hay được biểu diễn bởi các nghệ sĩ ít nổi tiếng. Với cách nhìn của riêng mình, tôi nghĩ hiệu ứng lan tỏa của chúng sẽ tốt hơn nhiều khi được phát trực tuyến hay thông qua các nền tảng truyền thông xã hội hiện nay của chúng ta”.

Giả sử mức độ phổ biến của bài hát thực sự được thúc đẩy bởi các giai đoạn lan truyền giống như dịch bệnh, điều đó góp phần mở ra những cách mới nhằm dự đoán phương hướng mà các bản phát hành âm nhạc mới có thể phát triển và tạo cơ hội để quá trình lan truyền đó diễn ra nhanh hơn.

Rosati cho biết: “Tương tự như vậy, giờ đây chúng ta có thể sử dụng các mô hình toán học về sự lây lan của dịch bệnh để tìm ra lời giải đáp cho những vấn đề như thời gian trung bình mà một cá nhân bị nhiễm bệnh, quy mô cuối cùng của một trận dịch hay dịch bệnh sẽ kéo dài trong bao lâu. Bên cạnh đó, chúng ta cũng có thể ứng dụng kiến thức này vào những thắc mắc tương tự như trung bình một người sẽ nghe một bài hát trong bao lâu, có tổng cộng bao nhiêu người sẽ tải ca khúc đó về máy hoặc giả, một bài hát có thể nổi tiếng trong bao lâu”.

Linda Geddes

(+) Chú thích: 

(*) Hệ số lây truyền cơ bản: 

  • Khi một dịch bệnh mới xuất hiện, các tổ chức y tế thường nhìn vào một con số đơn giản để đánh giá sự lây lan của nó. Con số được ký hiệu là R0, phát âm là R-naught và được định nghĩa là hệ số lây truyền cơ bản (basic reproduction number).
  • Hiểu một cách ngắn gọn, R0 là số người trung bình sẽ lây bệnh từ một người nhiễm duy nhất trước đó, trong một quần thể chưa từng ghi nhận căn bệnh đó trước đây. Nếu R0=3, thì có nghĩa là cứ một người nhiễm bệnh sẽ lây cho 3 người hoàn toàn mới.
  • Nếu R0>1, điều đó có nghĩa là dịch bệnh sẽ còn tiếp tục lây lan. Ngược lại, nếu R0<1, chúng ta mong đợi dịch bệnh sẽ sớm kết thúc.
  • Mặc dù nhìn bề ngoài có vẻ đơn giản, nhưng các nhà khoa học rất khó mới có thể tính chính xác được R0 của một dịch bệnh, và việc diễn giải nó thế nào cho công chúng cũng là điều khó khăn không kém.

(Trích nguồn: Internet)

------------------------------------------------------------

Source: The Guardian

Translator: Hà Thị Như Quỳnh

Editor: Phan Đức Gia Linh

----------------------------------------------

𝐒𝐘𝐄 - 𝐒𝐔𝐁 𝐘𝐨𝐮𝐭𝐡 𝐄𝐝𝐢𝐭𝐨𝐫

𝐃𝐮̛̣ 𝐚́𝐧 𝐧𝐠𝐨̂𝐧 𝐧𝐠𝐮̛̃ 𝐯𝐚̀ 𝐝𝐢̣𝐜𝐡 𝐭𝐡𝐮𝐚̣̂𝐭 𝐭𝐡𝐮𝐨̣̂𝐜 𝐘𝐨𝐮𝐭𝐡+ 𝐂𝐨𝐦𝐦𝐮𝐧𝐢𝐭𝐲

Fanpage: SUB Youth Editor

Email: [email protected]

Website: youth.com.vn

Đọc nhiều nhất

  1. 🎉 CHÍNH THỨC CÔNG BỐ SỰ KIỆN “ĐÁ MẮT BẮT TAY”!

    Nguyen Vu Thu Uyen (K18 HCM) · 25 lượt xem

Cùng chủ đề Khoa học

Khám phá Khoa học →

Có thể bạn cũng thích

Xem tất cả →
Định hướng sớm, kết nối đúng việc, lớn lên cùng Youth+.Làm bài đánh giá miễn phí