Tâm lý học

[ẨN] - Self-gaslighting (“ánh đèn khí ga” - Hiện tượng tự thao túng bản thân)

Ảnh đại diện tác giả Youth+ Hai Duong
Youth+ Hai Duong · 3 phút đọc · 501 lượt xem
Ảnh bìa bài viết [ẨN] - Self-gaslighting (“ánh đèn khí ga” - Hiện tượng tự thao túng bản thân)

Bắt nguồn từ vở kịch Gaslight (1983) nói về hành vi bạo hành tâm lý có hệ thống của nhân vật Jack Manningham lên vợ ông là Bella Manningham, thuật ngữ “Gaslighting” đã ra đời.

Đây là một dạng bạo hành tâm lý rất hiệu quả vì nó khiến nạn nhân tự nghi ngờ cảm xúc, bản năng và sự tỉnh táo của mình. Khi đó, kẻ bạo hành sẽ có rất nhiều quyền lực, dễ dàng kiểm soát nạn nhân. Và trong những giây phút bất cẩn, chính chúng ta lại trở thành nạn nhân của chính mình, rơi vào cái bẫy “Self-gaslighting”.

Trong vở kịch Gaslight, người chồng đã vặn chiếc đèn chiếu sáng chạy bằng gas (gaslighting) nhỏ dần hàng đêm để phủ nhận việc người vợ nhận thấy sự thay đổi của ánh sáng và bóng tối bằng cách cho rằng tất cả là do cô tự tưởng tượng ra. Anh ta cũng giấu đồ của người vợ nhưng lại khăng khăng rằng cô ấy đã làm mất chúng. Lâu dần, người vợ nghĩ rằng bản thân có vấn đề về tâm thần. Hành vi trong bộ phim còn được gọi là thao túng - một hình thức lạm dụng, định hướng suy nghĩ và cảm xúc nhằm khiến người bị thao túng nghi ngờ về thực tế và sự tỉnh táo của mình. Nếu như việc dẫn dắt và lạm dụng này không phải do một người khác thực hiện mà là do bạn tự thực hiện với bản thân mình thì đó chính là tự thao túng (self – gaslighting).

Có bao giờ bạn đã tự so sánh mình với những người xung quanh? Có bao giờ bạn tự cho là mình thua kém? Hay bạn luôn nhận hết lỗi lầm về phía mình? Bạn cho rằng bản thân chưa đủ tốt, chưa hoàn hảo?...

Những câu hỏi bạn cho rằng bình thường, thậm chí mặc định đó chỉ là cách mình nhận lỗi, là hành động dũng cảm và khiêm tốn. Nhưng bạn không biết rằng điều đó thực sự đang thao túng suy nghĩ, cảm xúc của bạn, “nhồi nhét” một ý nghĩ trái với suy nghĩ thật của mình khiến bạn nghi ngờ và chỉ trích chính mình. Rồi dần bạn rơi vào bẫy “Self - gaslighting” do chính mình tạo ra.

Nhà tâm lý học Harvard, tiến sĩ Christopher Gemer từng đề cập trong cuốn sách "Con đường tư duy để có lòng trắc ẩn: Giải phóng bản thân khỏi những suy nghĩ và cảm xúc tàn phá" của mình rằng: “Thực ra, khi điều tồi tệ xảy ra chúng ta thường có ba phản ứng đáng tiếc: tự phê bình, tự cô lập và tự hấp thụ”. Các nạn nhân của “Self - gaslighting” không chỉ bị tổn thương bởi những hậu quả trực tiếp về thể xác và tinh thần từ những vụ bạo hành mà còn bởi những phản ứng tiêu cực của những người khác.

Có lẽ con người ta dễ dàng tin tưởng rằng mình sẽ không bị tổn thương bởi họ tin thế giới là tốt đẹp và công bằng, điều tốt xảy đến với người tốt. Thế nên không chỉ những người xung quanh, mà ngay cả nạn nhân cũng không có đủ niềm tin vào bản thân mình, tự đổ lỗi cho chính mình. Họ cho rằng những hành vi của mình là nguyên nhân dẫn đến những hậu quả đau lòng.

Để ngăn chặn “Self - gaslighting” bản thân mỗi chúng ta phải dám thừa nhận và đối diện với chúng. Biết thương yêu và trân trọng chính mình, lắng nghe và vỗ về tiếng nói sâu trong con người của mình. Chúng ta có quyền được yêu, ghét, đừng chỉ nghĩ đến cảm nhận của mọi người mà quên mất đi những vết xước của mình bởi “mỗi chúng ta đều là một vì tinh tú trên bầu trời của nhân loại”.

Tôi và cô bé trái tim ❤️.

————————————————————————————

𝐘𝐨𝐮𝐭𝐡+ 𝐇𝐚𝐢 𝐃𝐮𝐨𝐧𝐠 - 𝗦𝗵𝗶𝗻𝗲 𝗯𝗿𝗶𝗴𝗵𝘁 𝗹𝗶𝗸𝗲 𝗮 𝗱𝗶𝗮𝗺𝗼𝗻𝗱

Youth+ Hải Dương là một chi nhánh trực thuộc tổ chức Youth+ Community

📩THÔNG TIN LIÊN HỆ

𝙁𝙖𝙘𝙚𝙗𝙤𝙤𝙠: Youth+ Hai Duong

𝙀𝙢𝙖𝙞𝙡: [email protected]

𝙃𝙤𝙩𝙡𝙞𝙣𝙚:

Nguyễn Ngọc Mai (President): 0972745266

Trần Thị Kim Oanh (Head of PR): 0377028220

Đọc nhiều nhất

  1. 🎉 CHÍNH THỨC CÔNG BỐ SỰ KIỆN “ĐÁ MẮT BẮT TAY”!

    Nguyen Vu Thu Uyen (K18 HCM) · 24 lượt xem

Cùng chủ đề Tâm lý học

Khám phá Tâm lý học →

Có thể bạn cũng thích

Xem tất cả →
Định hướng sớm, kết nối đúng việc, lớn lên cùng Youth+.Làm bài đánh giá miễn phí